(Jan Ludwik Popławski, Zygmunt Balicki, Roman Dmowski)
Książka została poświęcona zagadnieniu absolutnie fundamentalnemu dla nurtu narodowej demokracji: poglądom polskiego obozu nacjonalistycznego na temat Polski i Polaków. Jest to pierwsze tego typu opracowanie na polskim rynku wydawniczym. Trzeba więc podkreślić, że rozprawa nie tylko, że podejmuje zagadnienie o wielkim znaczeniu badawczym, ale zarazem odwołuje się do trudnej, rzec można, z „najwyższej półki” metody badawczej; spojrzenia przez pryzmat syntezy historycznej, będącej jednocześnie koncepcją tożsamości politycznej Polaka.
Zastosowanie rozróżnienia na syntezy „optymistyczne” i „pesymistyczne” w odniesieniu do myśli wczesnej narodowej demokracji otwiera ciekawą perspektywę badawczą i generuje zaskakujące wnioski. Uznaję przedstawiony przez autorkę materiał za niezwykle wartościowy naukowo, w znacznej mierze wręcz nowatorski. Zwłaszcza cały obszerny fragment II rozdziału, będący analizą pojęcia „ludu” u Popławskiego, z odniesieniem do „Ładowej pieczary” Kraszewskiego i na dodatek z koncepcją „gminowładztwa” Lelewela w tle – to historia idei najwyższych lotów.
fragment recenzji dr hab. Piotra Świercza

