W roku 2019 wśród członków zespołu „Ignacjańskiego Forum Społecznego” zrodziła się myśl kontynuowania niegdysiejszego dzieła Słownik społeczny z roku 2004, w którym ponad stu uczonych z ośrodków krajowych, jak i zagranicznych, zaprezentowało w obszernych esejach dorobek nauk humanistycznych i społecznych zgromadzony do początków XXI wieku. Nowy projekt zakrojony jest szerzej niż tamten. Jego inicjatorzy zamierzają w wielotomowej publikacji zaprezentować pełniej stan wiedzy poszczególnych obszarów nauk humanistycznych i społecznych w trzeciej dekadzie XXI stulecia. Planują oni zaprezentować człowieka rozwijającego się w zróżnicowanych cywilizacjach, kulturach i społeczeństwach, wyznającego rozmaite religie i honorującego różne wzorce postępowania, wraz z wytworami otaczającymi go i warunkującymi jego postępowanie. Nauki humanistyczne i społeczne chcemy dzielić jednak nie tyle wedle dziedzin i dyscyplin ujmowanych w wykazach różnych instytucji międzynarodowych lub krajowych (resortowych), ile wedle pól badawczych uprawiających różne dyscypliny naukowe analizowanych przy użyciu różnych metod umożliwiających pełniejszy ogląd o walorze interdyscyplinarnym.

(Ze wstępu: Wit Pasierbek i Bogdan Szlachta, redaktorzy serii)

Jednym z motywów powstania niniejszego tomu jest ukazanie nie tyle pełnego pola zrealizowanych lub możliwych do realizacji dokonań, jakie wiążą się z szerokim rozumieniem studiów kulturowych, ile zwrócenie uwagi na niedoceniane, a aktywne w humanistycznej refleksji o kulturze, podmiotowe, transgresyjne i twórcze atrybuty obecności człowieka w tej sferze jego życia. Podjęte w tomie hasła z pewnością nie wyczerpują problematyki ciągle rozwijających się studiów kulturowych, które łączą obecnie klasyczne pytania o godność, wolność i naturę ludzkiego człowieczeństwa z wyzwaniami współczesnego środowiska jego egzystencji w wymiarze indywidualnym, jak i wspólnotowym. Z pewnością największe dziś znaczenie może mieć zaawansowany i ciągle zmieniający się charakter społeczeństwa informacyjnego, rzeczywistości wirtualnej i hybrydalnej, wszelakie formy transhumanizmu, a także dekonstrukcja ludzkiej tożsamości, dziedzictwa i duchowości przejawiająca się w cynicznym stosunku do religii, narodu oraz społecznej odpowiedzialności jednostki zamienionej na standardy zachowań konsumenckich.

(Z wprowadzenia: Leszek Korporowicz, Agnieszka Knap-Stefaniuk i Łukasz Burkiewicz, redaktorzy tomu)